ΓΙΑΝΝΗ ΝΤΑΣΚΑ

Εντυπωσιάζει ο ηρωϊσμός που βγαίνει απο τις φωτογραφίες και αποδεικνύει ότι οι μελλοθάνατοι πήγαιναν ήρεμοι και γελαστοί,πιστοί στις ιδέες και στην πατρίδα τους,για εκτέλεση.
Συγγενείς και γνωστοί τους αναγνωρίζουν απο τις άγνωστες ως σήμερα τελευταίες γελαστές,ηρωϊκές στιγμές τους.
Είναι μία απο τις πάμπολλες ηρωϊκές σελίδες της ανθρωπότητας και του ελληνισμού και εκατομμύρια,όχι απλώς χιλιάδες,άνθρωποι αντιμετώπισαν με παρόμοιο τρόπο τις σφαίρες του χιτλερισμού.Μόνο οι Εβραϊκής καταγωγής είναι 6 εκατομμύρια παγκοσμίως και χιλιάδες οι ελληνες εβραϊκής καταγωγής.
Σε εκπομπές του Νίκου Νικολόπουλου,τον περασμένο μήνα και πριν αποκαλυφθούν τα ηρωϊκά ντοκουμέντα στο Βέλγιο αναφερθήκαμε στο βιβλίο “ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ” της μικρασιατικής καταγωγής δικηγόρου Ελένης Ανδρέου.Και με αυτό ο αναγνώστης θα κλάψει απο την συγκλονιστική καταγραφή των μαρτυρίων.

Καταγράφει τα μαρτύρια κατά την μικρασιατική καταστροφή,την μαρτυρική αποχώρηση και τις συλλήψεις και εκτελέσεις άλλων Ελλήνων αντιστασιακών αλλά και συγγενών απο τους ΝΑΖΙ το 1942 στην Ελλάδα.Και στην περίπτωση αυτοί καταδότες και δοσίλογοι.Και εκείνοι εκτελέστηκαν το 1942 στην Καισαριανή.
Οι περισσότεροι ξεχάστηκαν,οι πολιτικοί μας ενδιαφέρονται μόνο για το “κομματικό συμφέρον”,το “πολιτικώς ορθό” και τα μαρτύρια συγγενών αυτών των ηρώων συνεχίστηκαν και συνεχίζονται και σήμερα ακόμα στο διεφθαρμένο ελληνικό κράτος.
Ιδού πως καταγράφει η έγκυρη ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ την ιστορία των ηρώων της πρωτομαγιάς του 1944,αυτών που αποκαλύπτονται με τα πρόσωπά τους σήμερα μέσω Βελγίου:
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ-ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

“…Από το τέλος του 1936 έλαβε χώρα μαζική καταστολή πολιτικών αντιφρονούντων από το δικτατορικό καθεστώς του Μεταξά, κυρίως μελών και υποστηρικτών του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Τον Φεβρουάριο του 1937, το καθεστώς άρχισε να συγκεντρώνει τους κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές στο φρούριο της Ακροναυπλίας, στις φυλακές της Κέρκυρας και σε μικρά νησιά του Αιγαίου.

Μετά τη συνθηκολόγηση της Ελλάδας, τον Απρίλιο του 1941, οι 200 στάλθηκαν στα στρατόπεδα Κατούνας, Βόνιτσας, Λαζαρέτο και Κέρκυρας. Άλλοι 300 στάλθηκαν στο στρατόπεδο Λάρισας– Τρικάλων. Από το στρατόπεδο της Λάρισας, 54 εκτελέστηκαν για αντίποινα στο Κούρνοβο στις 6 Ιουνίου του 1943.
Με τη συνθηκολόγηση των Ιταλών, στις 8 Σεπτέμβρη 1943, οι Γερμανοί μετέφεραν τους Ακροναυπλιώτες κρατούμενους της Λάρισας στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου.
Η εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ

Στις 27 Απριλίου του 1944, διμοιρία του 8ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ υπό τον ανθυπολοχαγό ΠΖ του Ελληνικού Στρατού[1] Μανώλη Σταθάκη[2][3] επιτέθηκε κατά του διοικητή της 41ης Μεραρχίας Οχυρών και υποστράτηγου (Generalmajor) της ναζιστικής Γερμανίας Φράντς Κρεχ (Franz Krech[4]) και της συνοδείας του στην περιοχή των Μολάων Λακωνίας, με αποτέλεσμα τον θάνατο αυτού και μελών της συνοδείας του.
Την προηγούμενη ημέρα είχε γίνει η απαγωγή του υποστράτηγου Κράιπε από Βρετανούς και Έλληνες αντιστασιακούς στην Κρήτη. Το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών με τη συνεργασία και του ΕΑΜ άφησε σκοπίμως να διαρρεύσει, για λόγους προπαγάνδας, ότι ο υποστράτηγος Κρεχ εκτελέστηκε από την Γκεστάπο ως αντιφρονών και έδωσε στη δημοσιότητα πλαστογραφημένο γράμμα του όπου καλούσε τους Γερμανούς στρατιώτες σε λιποταξία.[5]
Αναγγελία αντιποίνων

Μετά την επίθεση των ανταρτών του ΕΛΑΣ, η εφημερίδα Η Καθημερινή στις 30 Απριλίου 1944, δημοσίευσε την εξής ανακοίνωση των κατοχικών δυνάμεων:
- Την 27ην Απριλίου 1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μιας εξ ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν ανάνδρως έναν Γερμανόν Στρατηγόν και τρεις συνοδούς του. Πολλοί Γερμανοί στρατιώται ετραυματίστησαν. Ως αντίποινα διατάχτηκε:
- Ο τυφεκισμός 200 Κομμουνιστών την 1.5.1944. Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάων προς Σπάρτην έξωθεν των χωρίων. Υπό την εντύπωσιν κακουργήματος τούτου Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς.
- Ο Στρατιωτικός Διοικητής Ελλάδος.
Η ίδια ανακοίνωση μοιράστηκε και στη μορφή φυλλαδίου από τις γερμανικές Αρχές Κατοχής.
Οι οργανώσεις του ΕΑΜ και της Κομματικής Οργάνωσης Αθηνών του ΚΚΕ προσπάθησαν σε συνδικαλιστικό και φοιτητικό επίπεδο να τους διασώσουν, ενώ έγινε προσπάθεια και για ένοπλη επέμβαση από τον ΕΛΑΣ, η οποία δεν πραγματοποιήθηκε.[6] Έγιναν ψηφίσματα σωματείων υπέρ της σωτηρίας των μελλοθάνατων, έγινε συγκέντρωση συγγενών στη Μητρόπολη, ενώ ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός στο διαμέρισμά του προσευχόταν υπέρ της σωτηρίας τους. Όταν αργά τη νύχτα εμφανίστηκε μπροστά στις απελπισμένες γυναίκες είπε: Δεν μπορώ να κάνω τίποτα και το μόνο που μου απομένει είναι να παρακαλώ τον Θεό”.[7]
Από το Χαϊδάρι στην Καισαριανή

Στις 30 Απριλίου 1944 κυκλοφόρησε στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου η φήμη ότι τα SS σκόπευαν να εκτελέσουν διακόσιους κρατούμενους ως αντίποινα. Ο διοικητής κάλεσε κάποιους από τους προϊσταμένους στα συνεργεία, όλους Ακροναυπλιώτες κομμουνιστές και τους ζήτησε να υποδείξουν ποιοι μη κρατούμενοι από την εποχή του καθεστώτος Μεταξά θα μπορούσαν να τους αντικαταστήσουν, καθώς οι ίδιοι θα μεταφέρονταν την επομένη σε άλλο στρατόπεδο. Επίσης, διέταξε τους κρατούμενους από τη Χαλκίδα να πάρουν πίσω τα προσωπικά τους είδη και να βρίσκονται μπροστά στα μαγειρεία την επομένη το πρωί, προκειμένου να μεταφερθούν σε άλλο στρατόπεδο. Με δεδομένη τη φήμη για μαζική εκτέλεση, όλοι όσοι μίλησαν με τον Φίσερ πίστεψαν ότι επρόκειτο να εκτελεστούν. Έτσι, οι Ακροναυπλιώτες προσπάθησαν να αποχαιρετήσουν όσους περισσότερους από τους φίλους τους ήταν δυνατόν.
Ακολούθως μαζεύτηκαν στον θάλαμο 1 του Μπλοκ 3, όπου με μουσική από δύο κιθάρες κι ένα βιολί έγινε αποχαιρετιστήριο γλέντι. Το επόμενο πρωί, πριν από το προσκλητήριο, συγκέντρωσαν τους Χαλκιδαίους και τους επιβίβασαν σε φορτηγά που τους απομάκρυναν από το στρατόπεδο. Μετά το πρωινό συσσίτιο, ο Φίσερ κάλεσε γενικό προσκλητήριο, στο οποίο διάβασε μια λίστα διακοσίων ονομάτων. Αυτοί ήταν οι διακόσιοι που θα εκτελούνταν, ως αντίποινα για τη δολοφονία του Γερμανού στρατηγού. Η ομάδα των μελλοθανάτων περιλάμβανε όλους τους Ακροναυπλιώτες, πλην δεκαέξι ατόμων, τους Αναφιώτες και μερικούς άλλους κρατούμενους.
Η εκτέλεση των 200
Ξημέρωμα της 1ης Μαΐου 1944 συγκεντρώθηκαν μπροστά στα μαγειρεία όπου, πριν επιβιβαστούν στα αυτοκίνητα, άρχισαν να τραγουδούν τον Εθνικό ύμνο, το τραγούδι της Ακροναυπλίας και τον σκοπό του δημοτικού του Ζαλόγγου μπροστά στα μάτια των έκπληκτων Ναζί που δεν είχαν τρόπο να αντιδράσουν.

Οι διακόσιοι του Χαϊδαρίου μεταφέρθηκαν στο Σκοπευτήριο Καισαριανής και ανά 20 άτομα εκτελέσθηκαν με οπλοπολυβόλα. Οι σοροί μεταφέρθηκαν στο Τρίτο Νεκροταφείο Αθηνών, όπου τάφηκαν σε ατομικούς τάφους. Μεταξύ των εκτελεσμένων, ήταν ο Μικρασιάτης Ναπολέων Σουκατζίδης (εκτελούσε και χρέη διερμηνέα) και ο Αντώνης Βαρθολομαίος,[8][9] στελέχη του ΚΚΕ με χρέη στρατοπεδάρχη, που ξεχώρισαν για την αυτοθυσία τους, αφού αρνήθηκαν να εκτελεστεί άλλος στη θέση τους όπως τους προτάθηκε από τον Γερμανό διοικητή του στρατοπέδου του Χαϊδαρίου, Καρλ Φίσερ (Karl Fischer). Εκτελέστηκε επίσης και ο πρώην βουλευτής του ΚΚΕ Στέλιος Σκλάβαινας.
Απολογισμός
Ο Βασίλης Μπαρτζιώτας στο βιβλίο του «Άστραψε φως η Ακροναυπλία» αναφέρει ότι ήταν 135 στους 200 οι φυλακισμένοι Ακροναυπλιώτες που εκτελέστηκαν την 1η Μαΐου του 1944 στην Καισαριανή. Μεταξύ των 200 εκτελέστηκαν και έξι τροτσκιστές[10] και πέντε αρχειομαρξιστές.[11]
Σύμφωνα με την απολογία του Χέλμουτ Φέλμυ στη Δίκη της Νυρεμβέργης, ο συνταγματάρχης Παπαδόγγονας λόγω προσωπικής συμπάθειας στον υποστράτηγο Φραντς Κρεχ, διέταξε χωρίς ανωτέρα εντολή είτε από τη Γερμανική διοίκηση είτε από το Υπουργείο Εσωτερικών, τη θανάτωση 100 αντιστασιακών ή ύποπτων για αντιστασιακή δράση,[4] ενώ παρόμοια ήταν και τα συναισθήματα από ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας.[12] Παράλληλα οι Γερμανοί σκότωσαν άλλους 25 στην Αθήνα. Συνολικά εκτελέστηκαν ως αντίποινα τουλάχιστον 325, ενώ υπήρξαν και άλλοι νεκροί στον δρόμο της επιστροφής της 117 Μεραρχίας από τους Μολάους στη Σπάρτη. Ο Χέλμουτ Φέλμυ δικαιολόγησε τον αριθμό των εκτελεσμένων λόγω της ιδιότητας του Κρεχ ως διοικητή Μεραρχίας.
Μοναδικά φωτογραφικά ντοκουμέντα
82 χρόνια μετά, ένα μοναδικό ιστορικό ντοκουμέντο με δώδεκα φωτογραφίες, που αποδίδονται στην εκτέλεση των 200 της Καισαριανής, ήρθε στην δημοσιότητα από Βέλγο συλλέκτη, που τις παρουσίασε στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών eBayστις 14 Φεβρουαρίου 2026. Σύμφωνα με τον συλλέκτη, οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από την συλλογή του Γερμανού λοχία, Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε σε τάγμα με έδρα τη Μαλακάσα. Στις φωτογραφίες διακρίνονται ευδιάκριτα οι αγωνιστές, σε στιγμιότυπα από την αναχώρησή τους στο Χαϊδάρι, να περπατούν με το κεφάλι ψηλά στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής κοιτώντας κατάματα τον φωτογραφικό φακό μέχρι και τον τοίχο του εκτελεστικού αποσπάσματος.[13][14]
Το ΚΚΕ και τα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς και Κεντροαριστεράς, με ανακοινώσεις τους ζήτησαν από την Ελληνική Πολιτεία να κινήσει πρωτοβουλίες για την απόκτησή τους, ώστε να μπορέσουν να εκτεθούν δημόσια συμβάλλοντας στην ιστορική μνήμη του τόπου. Άμεσα ανταποκρίθηκαν η ελληνική κυβέρνηση και η Βουλή των Ελλήνων, με το Υπουργείο Πολιτισμού να γνωστοποιεί ότι είναι πολύ πιθανόν να πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες. Ανακοίνωσε ότι εκκινεί τις διαδικασίες για την απόκτησή τους, σημειώνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους. Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου «αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος».[15] Από τις πρώτες στιγμές, το ΚΚΕ μέσα από τα αρχεία του και οι απόγονοί των εκτελεσθέντων συμβάλουν στην ταυτοποίηση των προσώπων, ώστε η ιστορία στη λεζάντα της να γράψει τα ονόματά τους στις φωτογραφίες αυτές.[16]”





